به اين فرايند اثر دوپلر گفته مي شود. هنگامي كه آمبولانس در فاصله ي دوري از شما قرار دارد ، طول موج صدايي كه از آژير آن به شما مي رسد زياد است و هرچه به شما نزديكتر مي شود طول موج صداي آن نيز كم تر مي شود و اگر اين فرايند از ديد طيف نگاري بررسي شود ، طول موج امواج ساطع شده از آمبولانس از رنگ قرمز ( طول موج زياد ) به رنگ آبي ( كمترين طول موج ) گرايش پيدا مي كند كه به آن انتقال به آبي گفته مي شود . وقتي آمبولانس در كنار ما است، امواج آن داراي كمترين طول موج هستند و با دور شدن آن ، طول موج امواج نيز زياد خواهد شد و يا به عبارت ديگر طول موج آن از آبي به قرمز مبدل مي شود، كه  به اين پديده انتقال به سرخ گفته مي شود.  اثر دوپلر، انتقال به سرخ و انتقال به آبي، براي هر جسم در حال حركتي كه از خود امواجي ساطع مي كند ( صوتي ، نوري و ...) اتفاق مي افتد. اثر دوپلر در ستاره شناسي كاربرد فراواني دارد و با استفاده از آن مي توان گفت كه كدام جسم به ما نزديك و كدام جسم در حال دور شدن از ما است. حتي مي توان سرعت دور شدن و يا نزديك شدن آن ها را اندازه گيري كرد . مطالعه در مورد انبساط جهان، يافتن جهت چرخش سيارات و ... همگي به كمك اين پديده صورت گرفته است و كشف اين پديده كمك شاياني به پيشرفت علم ستاره شناسي كرده است.

 

 

مثال صداي آژير آمبولانس و يا صوت قطار همگي مثال هايي قديمي هستند و بيشتر ما اين مثال ها را شنيده ايم. اما هم اكنون مريخ نورد ققنوس و مدارگرد اكتشافي مريخ مثال بسيار جالبي را در اين مورد براي ما به ارمغان آورده اند. مريخ نورد ققنوس هنگامي كه در حال فرود بر روي مريخ بوده، از نزديكي مدارگرد اكتشافي مريخ مي گذرد و اين مدارگرد با استفاده از تجهيزات خود ، سيگنال هاي ساطع شده از اين مريخ نورد را ضبط و به زمين مخابره مي كند و گروه كنترل پرواز مدارگرد اكتشافي مريخ با پردازش اين سيگنال ها ، آن ها را در قالب يك فايل صوتي به همگان ارايه مي كند.

 

 

نزديك ترين فاصله اي كه اين دو فضاپيما از يكديگر داشتند 1550 كيلومتر بوده است. در اين فايل شما ابتدا صداي زيري را مي شنويد و هرچه فونيكس به مدارگرد نزديكتر مي شود اين صدا تقويت مي شود و سپس با دور شدن و فرود ققنوس اين صدا ابتدا ضعيف و سپس قطع مي شود. اين فايل صوتي داراي مقدار زيادي نويز است كه اين نويز به وسيله تجهيزات مدارگرد ذكر شده بوجود آمده است. مطمئنا شما هم مثل ما ، از شنيدن صداي ققنوس شگفت زده و متعجب خواهيد شد.

بن مايه : http://www.nightsky.ir/content/view/330/39/